Konu: Genel muhasebe Ünite 1-2-3-4-5-6-7 ders notları deneme soruları

MALİ YAPI NEDİR
İşletmeler insan ihtiyacını karşılamak için mal veya hizmet üretirler.Aslında yapılan işlem işletmenin yaptığı faaliyeti de ortaya koyar .Örn: ayakkabı üretimi bir faaliyettir. Üretilen ayakkabıyı satmak ta bir faaliyettir. Restoranda yemek yeme ihtiyacının karşılanması da bir faaliyettir .

işletmenin mal ve hizmet üretmek için para ,araç gereç gibi değerlere ihtiyacı var demiştik. Bu değerlere de VARLIK adını verdik. Varlıktan bahsedebilmek için bir sağlayıcı olmalı ya da sahibi olmalı demiştik Bu na da KAYNAK adını verdik
o halde meşhur muhasebe eşitliğine ulaşmak mümkündür


VARLIKLAR = KAYNAKLAR

(not : bu eşitlik ana temadır.herbir varlık bir kaynaktan sağlanır olarak değerlendiriniz)

iki tür kaynağımız vardı
1. SERMAYE
2. BORÇLAR

o halde eşitliği biraz daha açalım
VARLIKLAR =KAYNAKLAR
VARLIKLAR= (SERMAYE+BORÇLAR)

O zaman mali yapı ( mali durum) nedir
İşletmenin sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların elde edildiği yerleri gösteren sermaye ve borçlar gibi kaynakların oluşturduğu yapı işletmenin mali yapısını ortaya koyar.

işletmenin amaçlarını hatırlayalım
-kar elde etmek
-topluma hizmet
-işletmenin sürekliliğini sağlamak
-çalışanların güvenliğini sağlamak


işletmelerin bu amaçlara ulaşabilmesi için finans , üretim,insan kaynakları,pazarlama olması gerekir.Yöneticiler bu işlevler sonucu başarıya ulaşabilmek için kararlar alırlar.

Varlık ya da kaynaklardaki değişimin işletmeyi nasıl etkilediğini görebilmek için bir ölçüt olması gerekir . işte bir olayın muhasebeyi ilgilendirmesi için parayla ölçülmesi gerekir

Varlık ya da kaynakta da sürekli bir değişim olması gerekir Yani işletmenin ilk açılışında 50 000 liralık malı varsa ve 1 yıl geçmesine rağmen hala 50 000 liralık malı varsa bu iyi bir gelişme değildir . O halde varlıklarda artış olabilmelidir. Ya da tam tersi azalış olmalıdır
***hatırlayalım ****
varlıklardaki artışlar işletme sahiplerinin haklarını da artırır buna KAR
Varlıklardaki azalışlar işletme sahiplerinin hakkını azaltır buna ZARAR denir
işletme faaliyetleri ile işletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki artış ya da azalış şeklinde meydana gelen değişmeler FAALİYET SONUCU nu oluşturur.

varlık ve kaynaklardaki bu değişimlerin bir bütün olarak ele alınıp özetlenerek analiz ve yoruma sunulması gerekir .

çok sayıda varlık ve kaynaklardaki değişmelerin özetlenerek ilgililere sunulması için hazırlanan tablolara MALİ TABLO denir .

***mali işlem ;varlık ve kaynaklardaki değişmelerin para ile ifade edilmesidir***************

Mali tablo düzenleyebilmek için muhasebenin birinci işlevi olan kaydetme,sınıflandırma yapılarak özetlenmiş bilgi olan mali tablolara ulaşılır

Mali tabloda sunulan özet bilgi de ilgili kullanıcılara sunularak ikinci işlev olan analiz ve yorum yapılır

MALİ TABLOLAR;belirli bir süre içinde oluşan mali nitelikteki olayların işletmenin varlık ve kaynaklarında yarattığı değişmelerin özetidir.
veya
İşletmenin mali yapısını,faaliyet sonucunu,sonucun oluşumunu,bu bilgilere dayalı bilgileri içeren özetlere MALİ TABLO denir.

iki temel mali tablo vardır
1.bilanço
2.gelir tablosu

bu iki temel tablodan çıkarılan sonuçlara göre işletmeler ;
satışların maliyeti tablosu,fon akım tablosu,nakit akım tablosu,kardağıtım tablosu,dağıtılmamış karlar tablosu,özkaynak tablosu gibi tablolar oluşturulur
DÖNEM :
İşletmenin planlama,ölçme,kontrol işlevlerinin gerçekleştirilebilmesi için bunların sağlıklı sonuç verebilmesi için devamlılık gösteren işetme faaliyetlerinin belirli aralıklar itibarıyla kesilmiş sayılması gerekir. Bu da işletme faaliyetlerinin belli bir zaman kesitini ifade eden belirli bir dönem itibarıyla görülmesi,ölçülmesi ve kontrol edilmesi demektir. Buna göre işletme belirli zaman diliminde mali nitelikte ki olayları ölçmek kontrol etmek için belirli bir süreyi dikkate alır. Bu süre işletme için dönem adını alır

Dönem; yönetimin başarısı için ileriye yönelik karaların alınmasında gerekli olduğu için faaliyetlerin sürekli olma özelliğine rağmen ara sıra kesildiği varsayılarak ölçme,kontrol ,planlama işlevlerine imkan veren eşit uzunluktaki sürelerdir.
Ticari bir işletmenin normal faaliyetleri yerine getirirken elindeki serbest olarak kullanabileceği varlıkların (örnek para)stoklara(mal)stokların satılıp serbest olarak kullanılabileceği para şekline dönüşmesi sürecine faaliyet döngüsü denir

Yalnız işletmeler açısından yönetimin başarısı bu döngü ile ölçülmeye kalkışılırsa yanlış sonuçlara ulaşılabilir. Bu yüzden dönem 1 yıl (12 ay ) kabul edilir.

dönemde
-İşin türü önem taşımıyorsa dönem takvim yılıdır. Takvim yılı 1 ocak 31 aralıktır
-işin türü nedeniyle yıllık dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri özellik taşıyorsa dönem normal faaliyet dönemidir.

Döngü dikkate alındığında 12 ayı geçmesi durumunda dönem normal faaliyet dönemidir. Muhasebe açısından temel olarak dönem takvim yılı kabul edilir.
DÖNEM -------> işletmenin faaliyet sonucunu ,mali durumunu görebilmek adına belirli bir süre sanki kesilmiş olarak sayılan süredir

faaliyet döngüsü------> para -----> mal --------> alacak---------> para şeklinde seyreden döngüdür.

işletmelelerde olağandışı bir durum söz konusu olmadıkça
1 Ocak-31 Aralık dönem kabul edilir .
olağandışı durumlar ne olabiir
işletme 4 haziran tarihinde açılmış olabilir o yıl için dönem 4 Haziran 31 aralıktır

mali tablo ;işletmenin belirli bir tarihteki mali yapısını,varlık kaynak ve borçlardaki değişimi,faaliyet sonucunu özetleyerek işletmenin kar, zarar durumunu ortaya koyan ilgili kullanıcılara analiz ve yorum için hazırlanan tablolardır .

iki temel tablo
1. bilanço
2. gelir tablosu

mali tablo tanımından bilanço ve gelir tablosu tanımına ulaşılabilir

bilanço ---------->işletmenin mali yapısını gösteren tablodur
----------->varlık, sermaye,borçlardaki değişimi gösteren tablodur


gelir tablosu------>işletmenin faaliyet sonucunu gösteren tablodur
---------> işletmenin kar /zarar durumunu ortaya koyan tablodur


Bilançoda bulunması gerekenler
-tarih
-işletme adı
-varlıklar
-kaynaklar

bilançoda varlıkların gösterildiği SOL tarafa AKTİF.
Bilançoda kaynakların gösterildiği SAĞ tarafa PASİF denir
Sol tarafa VARLIKLAR Sağ tarafa KAYNAKLAR YAZILIR

peki bunlar ne demek inceleyelim ;

- işletmede iki tür bilanço vardır birincisinde tarih 1 ocak ( aksi bir durum yoksa) görünür. Bu bilançoya açılış bilançosu denir

ikinci tarih 31 aralık olabilir .Bu bilançoya kapanış bilançosu denir
-bilançoda işletmenin yaptığı faaliyete göre bir işletme adı mutlaka verilmelidir

bu şartlara göre şema haline getirerek bilançomuzu oluşturalım

1 ocak ( demek ki bu bilanço açılış bilançosu)
A işletmesi açılış bilançosu
AKTİF
PASİF
----------------------------------------------------------------
VARLIKLAR
KAYNAKLAR


-----------------------------------------------------------------
AKTİF TOPLAMI
PASİF TOPLAMI


BİLANÇO EŞİTLİĞİ

AKTİF TOPLAMI PASİF TOPLAMINA EŞİT OLMALIDIR

YANİ
AKTİF = PASİF
AKTİFE VARLIKLAR PASİFE KAYNAKLAR YAZILDIĞINA GÖRE
VARLIK =KAYNAK
VARLIK =SERMAYE+BORÇLAR
OLMALIDIR

varlık ve kaynakları hatırlayalım
VARLIK LİSTESİ
KASA,
MAL
ALINAN ÇEK,
VERİLEN ÇEK,
HİSSE SENEDi
TAHVİL
TAŞIT
BİNA
MAKİNA
ARSA
ARAZİ,
ALACAK SENEDİ
ALICILAR
DEMİRBAŞ
BANKA

KAYNAK LİSTESİ
SERMAYE,
BANKA KREDİSİ,
SATICILAR,
BORÇ SENETLERİ

sık sorulan soru bilanço eşitliğidir
varlık = kaynak
varlık =sermaye +borçlar

matematikteki kuralı uygulayarak sermayeyi yanlız bırakalım
varlık -borç=sermaye

peki buradan nasıl biri soru çıkar
a işletmesi aşağıdaki değerlerle işe başlamıştır
kasa 1000
banka 500
mal 700
satıcılar 400
taşıt 3000 ise işletmenin sermayesi kaç liradır
bu gibi sorularda hemen hangisi varlık hangisi kaynak bulunuz
kasa 1000----- varlık
banka 500--------varlık
mal 700-------varlık
satıcılar 400------borç(kaynak)
taşıt 3000 -----varlık

sonra formülü yazalım
varlıklar-borçlar =sermaye
(kasa+banka+taşıt+mal)-satıcılar=sermaye
(1000+500+3000+700)-400=sermaye
sermaye=4800
bazan bu yol toplam alırken göz yanılgısı yüzünden hatalara sebep verebilir

bilanço şekli ile de çözebiliriz

------------------------------------------------------------------------------
kasa 1000
sermaye
mal 700
satıcılar 400
taşıt 3000
banka 500
------------------------------------------------------------------------------
aktif top5200
pasif toplamı 5200

aktif =pasif ise pasif toplamı da 5200 olur

sol tarafa varlıklar yazıldı toplandı sağ tarafa kaynaklar yazıldı

bir toplamda sonuç verilmiş toplanan değerin birisi yoksa çıkarma işlemi yapılır
5200-400=4800

Örnek Bir işletmenin bilanço kalemleri şöyledir:
Kasa : 750------->varlık
Bina : 1,500------->varlık
Mal : 200-------->varlık
Alacaklar 170--->varlık
Borçlar : 75------>borç (kaynak )
Buna göre, bilançonun pasif toplamı kaç TL’dir

varlıkları topla borçtan çıkar

varlıklar=sermaye+boçlar
aktif=pasif
750+1500+200+170=sermaye+75
2620=sermaye+75
sermaye =2620-75=2545

GELİR TABLOSU
İşletmenin belli bir döneminde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği net karın veya dönem zararının brüt satışlardan başlayarak nasıl oluştuğunu gösteren bir tablodur.
Bir işletmenin bir dönemine ait faaliyetlerinin net sonucu ve bu sonuca nasıl ulaşıldığını gösteren mali bir tablodur.
Gelir; bir varlık veya hizmetin satışından elde edilen nakit veya diğer varlıkların brüt tutarıdır.daha geniş anlamda bir mal yada hizmetin satışından elde edilen ya da faiz ve kiradan kazanılan aktiflerin brüt tutarıdır.
gelir;İşletme sahiplerinin haklarında artış yaratan işlemlerdir

Gider; gelir sağlamak amacıyla yapılan varlık tükenmeleridir.

gider ;işletme sahibinin varlıklar üzerindeki haklarında azalış yaratan işlemlerdir

Gelir ile gider arasındaki olumlu fark kar ,olumsuz fark zarardır.
kar ----->gelir>gider
zarar---->gider>gelir
Gelir tablosu;Bir işletmenin belirli bir döneme genellikle mali yıla ait net sonucunu ,brüt satış karı,faaliyet karı büyüklüklerine ve bunları oluşturan ana olaylara yer verecek şeklide gösteren mali tablodur.
gelir tablosu örneği
A BRÜT SATIŞ KARI BÖLÜMÜ
SATIŞLAR xxxxxx
SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) (XXX)
______________
1. SATIŞTAN İADELER(-) (x)
2. SATIŞ İSKONTOLARI(-) (x)
__________________________________________________ ____________________________-
NET SATIŞLAR XXXXXX
SATILAN MALIN MALİYETİ(-) ( X)

BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI XX

B:FAALİYET KARI BÖLÜMÜ
(FAALİYETLE İLGİLİ GİDERLER ) (XX)
----------------------------------------
1.ARAŞTIRMA GELİŞTİRME GİDERİ (-)
2.PAZARLAMA ,SATIŞ DAĞITIM GİDERİ(-)
3.GENEL YÖNETİM GİDERİ(-)
__________________________________________________ _____
FAALİYET KARI VEYA ZARARI XX

C. OLAĞAN KAR VEYA ZARAR BÖLÜMÜ
DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR XX
1.FAİZ GELİRİ
2.KOMİSYON GELİRİ
3.KONUSU KALMAYAN KARŞILIK

DİĞER FAALİYETLERDEN GİDER VE ZARAR (XX)
_1._REESKONT FAİZ GİDERİ(-)
2.KOMİSYON GİDERİ(-)
3.KARŞILIK GİDERİ_(-)
FİNANSMAN GİDERİ (-)
__________________________________________________
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR XXX

D. OLAĞANDIŞI GELİR VE KAR
1.ÖNCEKİ DÖNEM GELİR KARI XX
2.DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR KAR XX
E.OLAĞAN DIŞI GİDER VE ZARAR (XX)
1.ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARI (-)
2.DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARAR(-)
--------------------------------------------------
DÖNEM KARI VEYA ZARARI XX

DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKKARŞILIKLARI (-)
-----------------------------------------------------------------------------
DÖNEM NET KAR VEYA ZARARI XXXX


SORU :NET SATIŞ NASIL BULUNUR
-SATIŞLARDAN SATIŞ İNDİRİMLERİ ÇIKARILDIĞINDA NET SATIŞ BULUNUR

ÖRNEK: işletmenin satışları 2350 ,satış iadesi 200 ise işletmenin net satışı nedir

NET SATIŞLAR =SATIŞLAR –SATIŞ İNDİRİMLERİ
=SATIŞLAR- (SATIŞ İADESİ+SATIŞ İSKONTOSU)


NET SATIŞ = 2350-200=2150

SORU: İŞLETMENİN BRÜT SATIŞ KAR VEYA ZARARI NASIL BULUNUR
SATIŞLARDAN; SATILAN MALINMALİYETİ , SATIŞ İNDİRİMLERİ ÇIKARILARAK BULUNUR.
VEYA NET SATIŞTAN SATILAN MALINMALİYETİ ÇIKARILARAK BULUNUR.

ÖRNEK : İŞLETMENİN SATIŞLARI 26500 LİRA ,SATIŞ İSKONTOSU 1200,SATILANM ALIN MALİYETİ 22000 İSE İŞLETMENİN BRÜT SATIŞ KARVEYA ZARARI NEDİR

BRÜT SATIŞ KARI = SATIŞLAR-(SATIŞ İSKONTOSU +SATILAN MALIN MALİYETİ )
=26500-(1200+22000)
=26500-23200
=3300 KAR


SORU FAALİYET KAR ZARARI NASIL BULUNUR
BRÜT SATIŞ KARINDAN FAALİYET GİDERLERİ ÇIKARILARAK BULUNUR

ÖRNEK : İŞLETMENİN SATIŞLARI 34000,SATILAN MALIN MALİYETİ 30000 DİR. İŞLETMENİN GENEL YÖNETİM GİDERİ 4500 İSE FAALİYET KAR ZARARI NEDİR


BRÜT SATIŞ KARI= 34000-30000
=4000
FAALİYET KAR ZARARI = BRÜT SATIŞ KAR-GENEL YÖNETİM GİDERİ
=4000-4500
=500 ZARAR

Brüt Satış Karı / Zararı:
Satış gelirleriyle satılan malların arasındaki fark

Faaliyet Karı / Zararı:
Brüt satış karından işletme faaliyetlerinin gerçekleşmesi için yapılması gerekli olan faalliyet giderlerinin farkıdır. Pazarlama giderleri, araştırma-geliştirme giderleri, satış, dağıtım, genel yönetim(elektrik, telefon, su) vb.

Dönem Net Karı / Zararı:
Faaliyet karına işletmenin faaliyet sonucuna etkisi olan ama faliyet konusuyla ilgisi olmayan olağan dışı gelirlerin eklenmesi ve giderlerin çıkartılması sonucunda bulunur.

MALİ NİTELİKLİ İŞLEMLER
İşletmeler mal ve hizmet üretmek için faaliyetlerde bulunurlarken bazı varlıklarda, yani borç ve sermayelerde para ile ifade edilebilen değişiklikler ortaya çıkar. İşte değişiklik yaratan Mali işlemler denir. İşletmenin varlıklarını, sermaye ve borçlarını değiştiren işlemdir.

Dolayısıyla mali nitelikli olaylar(işlemler) muhasebe eşitliğini hiçbir zaman bozmazlar
o halde
mali nitelikli olayların yarattığı değişmelerin bir diğerini dengeye getiren çift ( iki ) taraflı etkisi vardır
Bilanço eşitliğinde değişme yaratan mali nitelikteki işlemlerin etkinlikleri şu şekilde ortaya çıkmaktadır.
1. Aktif ve pasif tarafların toplamları değişmeden aktiflerden birinin artması, diğerinin azalması
2. Aktif ve pasif tarafların toplamları değişmeden pasiflerden birinin artması, diğerinin azalması
3. Hem aktif, hem pasif artışı (Bilançoda her iki tarafın aynı büyüklükte artması)
4. Hem aktif, hem pasif azalması (Bilançoda her iki tarafın aynı büyüklükte azalması)

1) Peşin mal alışı:
Varlıkların bir unsuru olan para ile satmak amacıyla mal alındığını düşünelim. Bu durumda varlıklardan parada azalma, malda da aynı büyüklükte bir artma olacaktır.Böylece varlıklar toplamında bir şey değişmeyecektir. Dolayısı ile de eşitlik bozulmamış olacaktır.
bilanço eşitliği bozulmaz .varlıkta aynı oranda artış ve azalış vardır

2) Maliyetine peşin satış:
Bir varlık unsuru olan malın, maliyet değeri üzerinden satıldığını düşünelim. Malda meydana gelen azalma ile para da olan aynı ölçüde artma ile varlıklar dengeye gelecektir. Bu durumda varlıkların birinde artma, diğerinde aynı büyüklükte bir azalma olacağından varlıklar toplamında bir değişme olmayacaktır.

aynı fiyata aldığım malı aynı fiyata satıyorum kasaya ekstra para girişiyok mal azalmış karşılığında para gelmiş bilanço eşitliği bozulmaz .varlıkta aynı oranda artış ve azalış vardır

3) Karlı peşin satış:
Bir varlık unsuru olan malın bu sefer karlı peşin satıldığını düşünelim. Bu durumda parada artış, maldaki azalmadan kar kadar fazla büyüklükte olacaktır. Kar işletme sahibinin hakkı olduğu için sermaye büyüyecektir. Dolayısı ile varlıklar toplamında kar kadar bir artış olurken, aynı zamanda aynı artış sermayede de meydana geldiğinden bilanço eşitliği bozulmayacaktır.

4) Zararına peşin satış:
Satışın zararlı yapılması durumunda ise; işletmeye çıkan maldan daha az para gireceğinden, varlıklar toplamında zarar kadar bir azalma olacaktır. Aynı zamanda işletme sahibinin varlılar üzerindeki haklarında da zarar kadar bir azalma olacağından sermayede de zarar kadar bir azalma meydana gelecektir. Sonuçta eşitlik yine bozulmamış olacaktır

5) Kredili mal alışı:
Kredili mal alışı malda bir çoğalma yaratırken borçlarda da aynı büyüklükte bir çoğalmaya neden olacaktır. Boylece varlıklardaki artış borçlardaki eşit büyüklükteki artışla dengeye gelecektir.

hatırlatma ; bilançoda varlıkların aktif tarafta borçların pasif tarafta olduğunu unutmayınız

ÖZSERMAYE KAVRAMI

İşletme sahibinin kuruluşta koyduğu değerler sermaye olarak nitelendirilir. Kuruluştan sonra varlıklarda ve kaynaklarda oluşan değişim sonucunda işletme sahibinin varlıklar üzerindeki haklarında faaliyetlerden dolayı artış ve azalış olabilir. Kuruluştan sonra gerçekleşen bu farklılıktan sonraki değere öz sermaye adı verilir.

İşletme sahibinin kuruluşsermayesi ile birlikte işletmede alıkonan karları ve değer yükselmelerinin sebep olduğu artışyalır varsa zararları kapsayan değere özsermaye denir

Buna göre bilanço eşitliği şöyle olur;
Özsermaye= varlıklar-borçlar

Dönembaşı sermayesi ile dönemsonu sermayesi değerlendirilerek sonuca ulaşılır. Sermayedeki değişmelerin sonuç olarak kar ya da zarar olarak bilançoda gösterilmesinin işlemlerden meydana geldiğini kabul eder.

Örnek:
İşletmenin dönem başı bilanço değerleri aşağıdaki gibidir.



Kasa 12000 sermaye
t. mal 6000
bina 8000
__________________________________________________ _____________________________



dönemiçinde işletmeye Bay A ortak oluştur. 50000ytl nakit ile ortaklık gerçekleşmiştir. Buna göre dönembaşı ve dönemsonu özsermaye nedir Sonuç neyi gösterir

Dönembaşı sermayesi=Varlıklar-borçlar
=12000+6000+8000-0
= 26000


Dönemsonu sermayesi=26000+50000
=76000

sonuç=dönemsonu sermayesi -dönembaşı sermayesi
76000-26000=50000 olumlu çıktığı için kardır.

*****örnek : A işletmesinin değerleri aşağıdaki gibidir
dönemsonu varlıklar 100 000
dönembaşı varlıklar 20 000
dönemsonu borçlar 40 000
dönembaşı borçlar 5000 ise işletmenin kar ya da zararı kaç liradır

kar / zarar =dönemsonu sermaye-dönembaşısermaye
veya
k/z= (dönemsonu varlık-dönemsonu borç)-(dönembaşı varlık-dönembaşıborç)
=(100 000-40000)-(20 000- 5000)
=60 000-15000
=45 000 kar
dönemsonu sermaye >dönembaşı sermaye ise kar
dönembaşı sermaye > dönemsonu sermaye ise zarar çıkar
örnek :
dönemsonu varlık 6000 6000-5800=200 dönemsonu sermaye
dönemsonu borç 5800
dönembaşı varlık 3000
dönembaşıborç 2500 3000-2500=500 =dönembaşı sermaye
ise kar zarar nedir

dönembaşı>dönemsonu ise zarar çıkar
500 -200=300 zarar

Bilanço kalemlerinde dönem içindeki işlemle nedeniyle meydana gelen artış ve azalışların kaydedildiği çizelgeye hesap denir.

(Çizelgeyi büyük T harfi şekline benzetebilirsiniz .Bu benzetme büyük defter olarak göreceğimiz defterin iki sayfasının açık halinden başka bişey değildir .sol taraftaki sayfaya borç ,sağ taraftaki sayfaya alacak denir .)

Hesapların sol tarafına borç, sağ tarafına alacak adı verilir.




uyarı !!!!!!!!!borçlu olmak alacaklı olmak olarak düşünmeyiniz.Bu borç alacak hesap işleyişinde genel kuraldır

Daha önce gördüğümüz varlık ve kaynak değerleri muhasebede çizelgede gösterilirse adı hesap olur
örnek kasa bir varlıktır çizelgeye kasa hesabı yazdığımızda hesap adı olur

SORU : Banka kredileri hesabı açınız
YANIT :

Hesabı borçlandırmak
Herhangi bir hesabın sol tarafına kayıt yapmaktır.

Hesabı alacaklandırmak
Herhangi bir hesabın sağ tarafına kayıt yapmaktır

Hesap açmak
Bir işlemin yarattığı etkiye göre ilgili hesabın borç yada alacak tarafına ilk kez tutar yazılmasına hesap açmak denir.

*****Hesap kalanı******
Bir hesabın borç ve alacak toplamları arasında oluşan farktır.
Borç toplamı >alacak toplamı ise
borç toplamı- alacak toplamı = borç kalanı

Borç toplamı < alacak toplamı ise
borç toplamı- alacak toplamı = alacak kalanı verir.

ÖRNEK :Kasa hesabının sol tarafında 50000,sağ tarafında 30000 görünmektedir hesabın durumu nedir
Yanıt : Kasa hesabının borç tarafında 50000
kasa hesabının alacak tarafında 30000 var demektir
kuralı uygulayalım
borç toplamı >alacak toplamı ise
borç toplamı- alacak toplamı = borç kalanı
Borç toplamı < alacak toplamı ise
borç toplamı- alacak toplamı = alacak kalanı verir



50000-30000=20000 borç kalanı
borç taraf alacak taraftan büyük olduğu için borç kalanı verir

soru: satıcılır hesabının durumu aşağıdaki gibidir . Hesap borç kalanı mı alacak kalanı mı verir


hesap alacak kalanı verir
dikkat ederseniz bu kez
alacak>borç kuralı geçerlidir
7000-4000=3000 alacak kalanı verir


*****Hesabın kapalı olması*******

Hesabın kalan vermemesi demektir.
Hesabın borç tutarının alacak tutarına eşit olması demektir


HESAPLARIN SINIFLANDIRILMASI
1-BİLANÇO HESAPLARI;Bilançoyla ilgili olarak Varlıkve kaynakların gösterildiği hesap grubudur
a)aktif hesap;varlıkların gösterildiği hesaplar
b)pasif hesaplar;kaynakların gösterildiği hesaplar

2-SONUÇ HESAPLARI ;Gelir tablosuyla ilgili olarak gider ve gelirlerin gösterildiği hesaptır
a) GELİR HESAPLARI ;gelirlerin gösterildiği hesaplardır
B) GİDER HESAPLARI ;giderlerin gösterildiği hesaplardır

1. Bilançonun her bir unsurunda işlemler nedeniyle meydana gelen değişikliklerin kaydedildiği çizelgeye ne ad verilir

a)kar –zarar cetveli
b)mizan
c)hesap
d)bilanço
e)gelir tablosu

2. Aşağıdaki hesaplardan Hangisi alacak kalanı vermez

a)bankalar hs
b)satıcılar hs
c)sermaye hs
d)banka kredileri hs
e)borç senetleri hs

3. Kullanılacak tüm hesapların sistemli ve gruplandırılmış olarak yer aldığı listeye ne ad verilir

a)hesap
b)bilanço
c)hesap planı
d)yevmiye defteri
e)mizan

4. Varlıkların izlendiği ve borç kalanı veren hesaplara ne ad verilir

a) aktif hesap
b) kaynak hesabı
c)sermaye hesabı
d)pasif hesap
e)gelir hesabı

5. Aşağıdakilerden hangisi sonuç hesaplarından birisidir

a)alıcılar hs
b)bankalar hs
c)binalar hs
d)komisyon gelirleri hs
e)kasa hs



6. Aşağıdakilerden hangisi aktif hesapların özelliklerinden bir değildir

a)varlıkların izlendiği hesaptır
b)borç kalanı verirler
c)dönem sonunda kalan kadar alacaklandırılarak kapatılırlar
d)kar zarar hesabının alacağına devredilerek kapatılırlar
e)azalışlar için alacaklandırılırlar


7. Aşağıdakilerden hangisi pasif hesapların özelliklerinden değildir

a)Kaynakların izlendiği hesaplardır.
b)azalışlar için borçlandırılırlar
c)alacak kalanı verirler
d)artışlar için alacaklandırılırlar
e)artışlar için borçlandırılırlar

8. İşletmenin varlık,sermaye ,borçlarında artış ya da azalış yaratmayan,ancak işletme yönetimi veya diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplara ne denir

a)asli hesap
b)nazım hesap
c)yardımcı hesap
d)geçici hesap
e) düzenleyici hesap

9. öz sermayeyi artıran işlemler hangi hesaplarda izlenir

a)pasif hesaplarda
b)gelir hesaplarında
c)zarar hesaplarında
d)aktif hesaplarda
e)gider hesaplarında

10. kaynakların izlendiği alacak kalanı veren hesaplara ne ad verilir

a)gelir hs
b)gider hs
c)aktif hs
d)pasif hs
e)varlık hs



11. Hesapların çalışma biçimine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır

a) varlık hs
____________________________

artış azalış



b) borç hs
____________________________
azalış artış


c) gelir hs
____________________________
azalış artış


d) gider hs
____________________________
artış azalış


e) özsermaye hs
__________________________
artış azalış



12. Bir işletmenin yarattığı etkiye göre bir hesabın borç ya da alacak tarafına ilk kez tutarın yazılmasına ne ad verilir

a)hesap kapatmak
b) hesap açmak
c)hesabın kalan vermesi
d)hesabı borçlandırmak
e)hesabı alacaklandırmak

13. ………. Hesabı
artış azalış


bu hesap yapısı aşağıdakilerden hangisine ait olamaz

a)kasa hesabı
b)bankalar hs
c)demirbaşlar hs
d)satıcılar hs
e)ticari mallar hs

14. borç MAL HS alacak
.


____________________________
40.000 36.000

Yukarıda verilen mal hesabı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur

a)4000 alacak kalanı vardır
b)4000 borç kalanı vardır
c)4000 zarar vardır
d)4000 kar vardır
e)hesap denktir

15. Aşağıdakilerden hangisi dönem karı veya zararı hesabının borç tarafına kaydedilir

a)ticari mallar
b)gelecek aylara ait giderler
c)gider tahakkukları
d) satış iskontosu
e)birikmiş amortismanlar

16. Dönem başı öz sermaye ile dönemsonu sermaye arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir

a)varlıklar
b)borçlar
c)aktif
d)pasif
e)kar yada zarar

17. Tamamlanmayan işlemler ve belirli bir süre için veya bir konu için kullanılan hesaplara ne ad verilir

a)nazım hesap
b)asli hesap
c)geçici hesap
d)yardımcı hesap
e)düzenleyici hesap


18. Aşağıdakilerden hangisi sonuç hesaplarından birisidir

a)alıcılar hs
b)bankalar hs
c)binalar hs
d)komisyon gelirleri hs
e)kasa hs


19. Meydana gelen bir olayın yarattığı değişmeden özel anlamı olan bazı bilgilerin ortaya çıkması ve bunların açık kayıtlarda gösterilmesi amacıyla kaydedildiği hesaplar aşağıdakilerden hangisidir

a)nazım hesaplar
b)ana hesaplar
c)geçici hesaplar
d)yardımcı hesaplar
e)düzenleyici hesap


20. herhangi bir mali olayla ilgili ayrıntılı bilgilerin izlendiği hesaplara ne ad verilir

a)ana hesap
b)yardımcı hesap
c)nazım hesap
d)asli hesap
e)düzenleyici hesap

21. Hesap dönemi sonunda aktif ve pasif hesap kalanları hangi tablonun içeriğini gösterir

a)hesap cetveli
b)fon akım tablosu
c)gelir tablosu
d)bilanço
e)envanter tablosu

22. Aşağıdakilerden hangisi düzenleyici hesap niteliğindedir

a)kasa hs
b)sermaye hs
c)alacak senetleri reeskontu hs
d)borç senetleri hs
e)diğer stoklar hs

23. Aşağıdakilerden hangisi bilanço hesaplarının sınıflandırılmasında kullanılan bir ad değildir

a)aktif hesaplar
b)pasif hesaplar
c)borç hesapları
d)gelir hesapları
e)öz sermaye hesapları

24. Kasa hesabı hesap planında hangi grupta yer alır

a)öz kaynaklar
b)kısa vadeli yabancı kaynaklar
c)dönen varlıklar
d)duran varlıklar
e)gelir tablosu

25. Tek düzen hesap planı çerçevesinde aşağıdaki hesap gruplarından hangisi yer almaz

a)Gelir tablosu hesapları
b)öz kaynaklar
c)yardımcı hesaplar
d)dönen varlıklar
e)Kısa vadeli yabancı kaynaklar

26. Bir hesabın borç ve alacak taraflarındaki tutarların aynı olması durumunda aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur

a)Ne kar ne zarardır.
b)hesap açıktır.
c)hesap kalan vermektedir
d)gelirler ve giderler eşittir
e)hesap kapalıdır

27. Hesaplar arasında ayrı yapmaksızın bir hesabın sağ tarafına kayıt yapma işlemine ne ad verilir

a)hesap açmak
b)hesap kapatmak
c)hesabı alacaklandırmak
d)hesabı borçlandırmak
e)hesabın kalan vermesi

28. hesap dönemi sonunda gelir giderlere göre kar zarar durumu hangi tablonun içeriğini gösterir

a)hesap cetveli
b)bilanço
c)gelir tablosu
d)envanter tablosu
e)fon akım tablosu

29. Bir işletmede kullanılacak tüm hesapların muhasebenin temel kavram ve ilkeleri gereği sistemli bir şeklide ve gruplandırılmış olarak yer aldığı listeye ne ad verilir

a)hesap planı
b)asli hesap
c)bilanço
d)nazım hesap
e)mizan

30. Aşağıdakilerden hangisi yardımcı nitelikte hesaptır

a)kasa hs
b)banka hs
c)sermaye hs
d)iş bankası hs
e)banka kredisi hs

31. Tekdüzen hesap planında hesaplar kaç sınıfa ayrılmıştır

a)5
b)7
c)9
d)10
e)12

32. Mal ve hizmetlerin planlandığı şekilde üretiminin yapılması için katlanılan giderlerin toplandığı hesaplara ne ad verilir

a)dönen varlıklar
b)duran varlıklar
c)maliyet hesapları
d)nazım hesaplar
e)yabancı kaynaklar

33. Bir hesabın alacak tarafına yapılan kayıtların toplamı aynı hesabın borç tarafına yapılan kayıtların toplamından fazla ise bu hesap hangi gruba girer

a)gelir tablosu hesabı
b)aktif hesap
c)ticari hesap
d)bilanço hesabı
e)pasif hesap



34. Asli hesapları etkileyen ve asil hesapların temsil ettiği aktif ve pasif değerlerin gerçek değerleri ile gösterilmesini sağlamak için kullanılan hesaplar aşağıdakilerden hangisidir
a) Düzenleyici hesaplar
b) Nazım hesaplar
c) Sonuç hesapları
d) Geçici hesaplar
e) Yardımcı hesap

35. Banka hesabı nitelik olarak aşağıdaki hesap gruplarından hangisin içinde yer alır

a) aracı hesap
b)düzenleyici hesap
c)geçici hesap
d)nazım hesap
e)asli hesap

1.C2.A3.C4.A5.D6.D7.E8.B9.A10.D11.E12.B13.D14.B15. D16.E17.E18.D19.E20.B
21.D22.C23.C24.C25.C26.E27.C28.C29.A30.D31.C32.C33 .E34.A35.E

1.Bilanço dönemlerinde dönem içindeki işlemler nedeniyle meydana gelen artış ve azalışların kaydedildiği çizelgeye ne ad verilir
A) Gelir Tablosu
B) Bilanço
C) Varlık
D) Hesap
E) Mizan

2.B Kasa Hesabı A


1,200,0. 900,000.
Yukarıda verilen Kasa hesabı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır
A) Bu hesap aktif nitelikli bir hesaptır
B) Bu hesap kapalı bir hesaptır
C) Hesabın alacak toplamı 900,000 TL’dir
D) Hesabın borç kalanı 300,000 liradır
E) Hesabın borç toplamı 1,200,000 liradır
3. Aşağıda hesaplarla ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır
A) Bir hesabın borç tarafı toplamının alacak tarafı toplamından fazla olması durumunda borç kalanı söz konusudur
B) Bir hesabın borç ve alacak toplamları birbirine eşitse bu hesap açık demektir.
C) Varlıkların izlendiği ve borç kalanı veren hesaplara aktif hesaplar adı verilir.
D) Hesaplar arasında ayrım yapmaksızın herhangi bir hesabın sol tarafına kayıt yapılması işlemine “hesabı borçlandırmak” adı verilir.
E) Bir işlemin yarattığı etkiye göre ilgili hesabın borç ya da alacak tarafına ilk kez yazılması işlemine “hesap açmak” denir.

4.bir işlemin etkisine göre ilgili hesabın borç ya da alacak yanına ilk kez kayıt yapılmasına ne ad verilir

a)hesabı alacaklandırmak
b)hesabı borçlandırmak
c)hesap açmak
d)hesap kapatmak
e)hesap oluşturmak
5.bir hesabın borç toplamı alacak toplamına eşitse aşağıdakilerden hangisi doğrudur
a)hesap açıktır
b)hesap kapalıdır
c)borç kalanı verir
d)alacak kalanı verir
e)hesap bilançoda yer alır

1.D 2.B 3.B4.C5B

BİLANÇO HESAPLARI
-aktif hesaplar ------>varlıkların izlendiği hesaplardır
-pasif hesaplar ------>kaynakların izlendiği hesaplardır
Aktif ve pasif hesaplarının kalanlarından bilanço elde edilir
AKTİF HESAPLARIN ÖZELLİKLERİ
- ilk kayıt açıldığında borçlandırılır
-artışlar borca ,azalışlar alacağa kaydedilir
-borç kalanı verir
-alacaklandırılarak kapatılır

PASİF HESAPLARIN ÖZELLİKLERİ
-ilk kayıt açıldığında alacaklanır
-artışlar alacağa,azalışlar borca yazılır
-alacak kalanı verir
-borçlandırılarak kapatılır

gerçekte işlemlerin kaydında hesapta artış veya azalış oldu ifadesi kullanılmaz .Muhasebe de artış yada azalışa göre hesabın sol tarafına hesabın borcu ,sağ tarafına hesabın alacağı adı verilir .Buna göre hesabın soltarafına kayıt yapıldığında borçlandırmak sağ tarafına kayıt yapıldığında hesabı alacaklandırmak ifadesi kullanılır

varlıklarda meydana gelen bir artış ilgili varlık hesabının borcuna, azalış alacak tarafına kaydedilir

kaynaklarda meydana gelen bir artış hesabın alacağına ,azalış borcuna yazılır
aşağıdaki hesap hangi hesaba örnektir



Yanıt : varlık hesabıdır . İlk değer büyük ve borca yazılmış,alacağa yazılan değerden çıkarılınca borç kalanı veriyor Yani aktif bir hesaptır
aşağıdaki hesap hangisine örnektir

Kaynak hesabıdır.İlk değer büyük ve alacağa yazılmış,borca yazılan değerden çıkarılınca alacak kalanı vermiş .Yani pasif hesaptır

aşağıdaki hesabın durumunu açıklayınız

kasa hesabının borcunda 28000,alacağında 16000 vardır .
28000-16000= 8000 ---->kasada kalan
Hesap borç kalanı verir

GELİR TABLOSU HESAPLARI(SONUÇ HESAPLARI)
gelir hesapları -------> mal yada hizmet satışından faiz,kira gibi değerlerden gelen ve sermayede artış yaratan işlemlerin takip edildiği hesaplardır.Gelir geldiğinde hesabın alacağına yazılır

Gider hesapları ------>gelir elde etmek için yapılan varlık tüketimidir.İşçiye ödenen maaş,elektrik su,tel,doğalgaz ödemeleri vb gidere örnek işlemlerdir
gider gerçekleştiğinde hesabın borcuna yazılır

gelir ve giderin durumuna göre faaliyet sonucu ortaya çıkan Kar - zarar bulunur .Gelir ve gider hesapları kar - zararı bulmak için Dönem kar - zararı hesabına aktarılarak kapatılır .

Kayıtların Temel Olup olmamasına göre hesaplar :
1- Asli Hesaplar : Kendi başlarına olayların etkilerini kati sonuçları ile veren veya vermesi mümkünolan hesaplardır
Varlıklar, borçlar ve sermayeyi oluşturan unsurlarla gelir giderleri etkileyen ve ifade eden hesaplar örn : kasa,banka,alınan çek ,verilen çek,satıcılar,banka kredileri,borç senetleri vb.
2- Düzenleyici Hesaplar : Meydana gelen olayın yarattığı değişmeden özel anlam olan bazı bilgilerin çıkması ve bunların açık şekilde kayıtlarda görülebilmesi isteniyorsa değişme ayrı bir hesaba kaydedilir.Örn amortismanlar hesabı,alacak senetleri reeskontu,borç senetleri reeskontu hesapları gibi
Asli hesaplan etkileyen aktif ve pasif değerlerin gerçek değerleriyle gösterilmesini sağlamak için kullanılır
3- Geçici Hesaplar:
Asli hesapları ilgilendiren fakat Tamamlanmayan işlemler ve belirli bir süre veya bir konu için kullanılan hesaplardır. Geçici karakterlidirtaşıdıkları kayıtlar asli hesaplara devredilerek kapatılır örn : sayım ve tesellüm fazlalığı hesabı
4- Nazım Hesap :
Aktif veya pasiflerde değişme yaratmayan, işletme yönetimi tarafından bilinmesi gereken işlemlere ait hesaplardır.Bilançonun hem aktif hem de pasifinde aynı
adla karşılıklı olarak yer alır.
bir ana unsura inerek gösterme bakımından
Ana Hesaplar :aynı nitelikli bir unsuru bir bütün ve bütünü oluşturan parçallar olarak göstermeye yarayan hesaplardır Ana hesaplar aynı zamanda asli hesaplardır Bankalar Hs. ,satıılar hesabı,alıcılar hesabı gibi
Yardımcı Hesaplar : herangi bir mali olayla ilgili ayrıntılı bilgilerin izlendiği hesplardır .ana hesaplarda ayrıntı yoktur ana hesaplardaki detaya inmek için yardımcı hesaplar açılır İş Bankası Hs. , Dışbank Hs. Satıcı A, Alıcı tan ticaret gibi *
HESAP PLANI
*Bir işletmede kullanılacak hesapların muhasebenin temci kavramları ve ilkeleri doğrultusunda sistemli bir şekilde gruplandırılmış olarak yer aldığı listeye denir.*

TEKDÜZEN HESAP PLANI ( ÇERÇEVESİ):
1.1.1994 tarihinden itibaren tek düzen hesap planına uyulma zorunluluğu getirilmiştir. THP 'ndaki hesaplar desimal (ondalık) kodlama sistemine göre
l 'den 9 'a kadar düzenlenmiştir. Tekdüzen Hesap Planından amaç, bütün işletmeler arasında ve muhasebe sistemi ile mali tablolar arasında uyumluluk
sağlamaktır.
Hesap Sınıflan:
1. Dönen varlıklar :
Para veya l yıl içinde paraya çevrileceği yada kullanılacağı tahmin edilen varlıkları kapsar. Kasa,bankalar,alınan çekler,verilen çekler ,alıcılar,alacak senetleri ,hisse senedi ve tahvil,ticari mal
2. Duran varlıklar :
Normal koşullar altında l yıl içinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya yararları l yıl sona ermeyecek olan varlıkları kapsar Bina ,arsa,arazi,makina,taşıt ,demirbaş gibi
3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar :
En çok l yıl yada bir faaliyet dönemi sonunda ödenmesi gereken borçlan kapsar
satıcılar,borç senetleri,banka kredileri gibi
4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar :
l yıl yada bir faaliyet döneminden daha uzun sürede ödenecek olun borçlan kapsar. satıcılar,borç senetleri,banka kredileri gibi burada dikkat edilmesi gereken borcun süresidir bir yıla kadar satıcılarada borcum olur bir yıldanuzn süreli de satıcılara borcum olabilir
5. Özkaynaklar :
İşletme sahip ve ortaklarının işletmeye tahsis ettiği sermaye. Faaliyetlerden elde edilmiş fakat ortaklara verilmeyip işletmede bırakılan karları,
Değer yükselmelerinin neden olduğu artışlar ve dönemin net karına ait hesaplan kapsar.
--------------------------------------------------------------------------
Yukarıdaki hesaplar bilanço hesaplarıdır
Buna göre bilanço hesapları
-dönen varlık
-duran varlık
-kısa vadeli yabancı kaynak
-uzun vadeli yabancı kaynak
-özkaynak olarak sınıflandırılır
dönen ve duran varlıklar aktif tarafı ; kısa vadeli ,uzun vadeli ve özkaynaklar pasif tarafı oluşturur
6. Gelir tablosu hesapları:
Varlık veya hizmet satışlarından faiz, kira gibi gelir işlemleri ile gelir elde etmek amacıyla tüketilen ve sermayeyi azaltıcı etkisi olan işlemlere ait hesapları
kapsar.
7. Maliyet hesapları :
Mal ve hizmetlerin planlandığı şekilde üretilmesi ve yapılması için katlanılan giderlerin toplandığı ve maliyet unsurlanna dönüştürülerek izlendiği hesaplan kapsar.
8. tekdüzen hesap planı bu grubu boş bırakmıştır .işletmeye sayılan hesaplar yeterli gelmezse ekleme yapmak için 8 li grubu açık bırakmıştır
9Nazım hesapları :
Varlıklarda, borçlarda ve sermayede artış yada azalış yaratmayan, ancak işletme yönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplan kapsar.