Konu: muhasebe sözlüğü

Maddi Mallar: Bir işletmenin sahip olduğu bina, arazi, makine, taşıt, demirbaş gibi sabit varlıklar.

Maddi Olmayan Mallar: Bir işletmenin sahip olduğu, şerefiye, patent gibi fiziksel olmayan mallar.

Mahalli Çek: Tanzim yeri ile ödeme yeri aynı şehirde bulunan çeklere verilen isim.

Mahsup: Borçlanılmış bir tutara karşı para veya mal olarak yapılan ödeme. Hesaba geçirmek, kaydetmek.

Mal: İhtiyaçları gidererek fayda sağlayan, alınıp satılabilen, madde.

Mali Kaynaklar: Her türlü özel ve kamu harcamasının finansmanı için gerekli olan parasal kaynaklar.

Mali Kurumlar: Bir ülkenin mali sistemi içinde yeralan kurumlar.

Mali Sektör: Bir ekonomide, iktisadi faaliyetlerin finansmanında rol oynayan tüm kurumkların içinde yer aldığı esktör.

Maliye: Bir ekonomide kamu faaliyetleriyle ilgili gelir ve giderlerin ve bu gelirlerle giderleri düzenleyen kuralların tümüne birden verilen isim.

Maliyet: İşletmelerin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlandığı her türlü faktörlerin para olarak ifade edildiği toplam değer.

Maliyet Değeri: Bir varlığın satın alınması ya da değerinin arttırılması nedeniyle yapılan harcamaların toplamı.

Maliyet Muhasebesi: İşletmede üretilen mamül ya da hizmetin maliyet fiyatının saptanması, işletme giderlerinin denetimi, fiyat incelemeleri ve satış fiyatlarının belirlenmesinin oluşturduğu muhasebe dalı.

Mamul: Üretimi tamamlanmış, tüketime ya da satışa hazır hale gelen mallar.

Marjinal Gelir: İşletmenin bir birim daha fazla satması halinde toplam gelirinde meydana gelen değişme.

Matrah: Verginin hesaplanması için belirlenen tutar.

Menkul Değer: Taşınabilir özellikte ekonomik kıymet ifade eden ve paraya çevrilmesi ya da parayla ifade edilmesi mümkün olan kıymetli evrak.

Menkul Sermaye İradı: Hisse senedi, tahvil gibi menkul sermayenin, gerçek kişi olan sahiplerine sağladıkları parayla ölçülebilen menfaatler.

Mevduat: İstenildiğinde ya da belirli süre sonunda geri alabilmek üzere bankalara yatırılan para.

Milli Gelir: Bir ekonomide belli bir döneme ilişkin safi milli hasıla değerinden aynı dönemde, o ekonomide alınan dolaylı vergiler toplamının çıkartılmasıyla elde edilen tutar.

Mizan: Muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan, hesapların belli tarihlerde tekrar incelendikten sonra, borç ve alacak toplamlarıyla bakiyelerinin bir tabloya toplu bir şekilde yazılmasıyla oluşan cetvel.

Monopol: Tek bir satıcının bir malın bütün arzını elinde tuttuğu ve fiyatları istediği gibi saptayabildiği piyasa türü.

Monopson: Çok sayıda satıcıya karşılık, alıcı sayısının tek olduğu piyasa türü.

Muafiyet: Gerçek ve tüzel kişileri yasal nedenlere bağlı olarak vergiden devamlı veya geçici olarak hariç tutma.

Muhasebe: Tüm kuruluşların mali nitelikteki işlemleri ve olayları para ile ifade edilmiş şekilde kaydeden, sınıflandıran, özetleyerek rapor eden ve sonuçlarını yorumlayan ve analiz eden bir bilim dalı.

Mukayyet: Kayıtlı olan, kaydedilmiş.

Mücavir: Yakın alanda, yakın komşu.

Müteşebbis: Kar amacı ile başkalarının ihtiyaçlarını karşılamak,, mal ve hizmet üretebilmek için üretim faktörlerini biraraya getireren kişi

Nakit: Kağıt veya madeni para şeklinde, ödeme aracı olarak elde hazır bulundurulan değer.

Nakit Akımı: Bir işletmenin gelir ve giderlerinde nakit olarak yer alan para akımı.

Nakit Bütçe: Bir işletmenin belirli bir dönemdeki nakit akışlarının gösteren bir program.

Narh: Mal ve hizmet fiyatlarının kamu otoriteleri tarafından belirlenmesi.

Net Bugünkü Değer: Paranın zaman değerini dikkate alan proje değerlendirme riteri.

Net Faiz: Gayrisafi faiz tutarından, vergiler, komisyonlar ve diğer masraflar düşüldükten sonra kalan bölüm.

Net İşletme Sermayesi: Bir işletmenin dönen varlıkları ile kısa vadeli borçları arasındaki fark.

Net Satış Karı: Bir işletmenin belli bir dönemde elde ettiği satış gelirinden, bunu elde etmek için yaptığı tüm harcamalar ve vergiler çıkartıldıktan sonra kalan kar.

Nihai Mal: Bir başka işlem gerektirmeyen ve nihai kullanım için alınan mal.

Nisbi Fiyat: Bir mal ya da hizmet grubunun fiyatlarının, bir başka mal ya da mal ve hizmet grubu fiyatlarına bölünmesiyle elde edilen değer.

Nominal Değer: Menkul kıymetlerin üzerinde yazılı olan değer.

Nominal Fiyat: Bir malın piyasa fiyatının dışınd beklenen ve tahmin edilen fiyatı.

Nominal Gelir: Gelirin para ile ifade edilen şekli.

Normal Fiyat: Bir mal veya hizmetin denge fiyatı.

Normal Kar: Belli bir sektörde çalışan firmaların öteki sektörler kaymak istemeyecek kadar yeterli gördükleri, fakat yeni firmaların da o endüstriye girişini sağlamayacak olan önemsiz bir kar.

Normal Mallar: Zorunlu tüketim malları olarak kabul edilir.

Nötr Para: Reel değişkenleri etkileme gücüne sahip olmayan para.

PAY : Hisse
PERSONEL : Bir işte çalışanların hepsi.
PEŞKEŞ : Başkasının malını başka birine vermek.



RAYİÇ : Güncel, sürümü olan
RED : Geri çevirme
REEL : Gerçek, hakiki
REHİN : Bir şeyin yerine garanti olarak tutulmuş
RESEN : K sağlamak, önde olabilme isteği
RESMİ : Devlet tarafı, ciddi
REŞİD : Olgun yetişkin
RİAYET : Tabi olmak, uymak
RÜCHAN : Diğerlerine karşı öncelikli
RÜCU : Geri dönme

-T-
TAAHHÜT TEMESSÜKATI : (senet)Reddiye Harcı : Müteahhidlerden , mültezimlerden ve bunların kefillerinden alınan taahhüt ve kefalet senetleri üzerinden tahakkuk ettirilerek tahsil edilen belli miktardaki harçlar .

TAHAKKUK FİŞİ : Beyan üzerinden alınan vergilerin tarh ve tahakkuk ettirildiği fiş .

TAHSİL ZAMANAŞIMI : Amme alacağı , vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar . Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur .

TAKİBAT GİDERLERİ : Cebri icradan mütevellit muameleler sırasında yapılan zor kullanma , ilan , haciz , nakil ve muhafaza giderleri gibi her türlü giderler .

TARH:Vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar üzerinden tespit eden idari muamele.

TARHİYAT ÖNCESİ UZLAŞMA:Vergi incelemesine dayanılarak salınacak vergilerle kesilecek cezalarda tarhiyattan önce yapılan uzlaşma.

TASDİK ŞERHİ:Noterlerin yapacağı tasdik şerhleri defterin ilk sahifesine yazılır ve aşağıdaki malumatı ihtiva eder;
1-Defter sahibinin;
a-Gerçek kişilerde başta soyadı sonda öz adı (müessesenin varsa maruf ünvanı da ayrıca ilave olunur.)
b-Tüzel kişilerde ünvanı;
2-İş adresi;
3-İş veya meslekin nevi ,
4-Defterlerin nevi,
5-Defterin kaç sayfadan ibaret olduğu,
6-Defterin kullanacağı hesap dönemi,
7-Defter sahibinin bağlı olduğu vergi dairesi,
8-Tasdik tarihi,
9-Tasdik numarası,
10-Tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzası,

TASDİK ZAMANI:Vergi Usul Kanununda yazılı defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar.
1-Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,
2-Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanacağı hesap döneminden önce gelen son ayda,
3-Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama , sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi mufiyeti kalanlar, muafıklıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde,
4-Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya başlamadan önce.

TASDİKE TABİ DEFTERLER:Tasdik ettirilmesi mecburi olan defterler;
*Yevmiye ve envanter defteri,
*İşletme defteri,
*Çiftçi ve işletme defteri,
*İmalat defteri,
*Yabancı nakliyat kurumlerının hasılat defteri,
*Serbest meslek kazanç defteri,
*Günlük kasa defteri,
*Günlük perakende satış ve hasılat defteri,
*Kambiyo senetleri defteri.

TAŞIMA İRSALİYESİ:Üret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzel kişilerin, naklettikleri eşya için kullanmak zorunda oldukları belge.

TAYYARAT:Önceden düşünülmeyen masrafları karşılık olmak üzere tevzi defterleri ile halktan tahsil edilen müteferrik gelirler.

TEBLİĞ:Vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesi.

TEBLİĞ YERİNE GEÇEN:Vergi tarh ve tahakkukunda tebliğ yerine geçen muameleler hakkındaki hükümler
mahfuzdur .

TECİL: Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse , borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla , alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca ;vergi , resim , harç ,ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı , vergi cezası , para cezası ve gecikme zammı alacaklarının iki yılı , bu alacaklar dışında kalan amme alacaklarının ise beş yılı geçmemek üüzere ve faiz alınarak ertelenebilmesi , taksitlendirilmesi .

TECİL FAİZİ : Amme alacaklarının tecil edilmesi (ertelenmesi) halinde alınan faiz .

TEDRİSATI İPTİDAYE VERGİSİ : İptidai mekteplerinin giderlerini karşılamak üzere alınan vergi.Daha sonra yürürlüğe giren “mektep vergisi”bu verginin yerini almıştır .

TEK ORANLI (EŞ ORANLI) VERGİLER : Alınacak vergi miktarının hesaplanmasında , matrahın artması halinde dahi oranı değişmeyen vetgiler .

TEKALİF CETVELİ : Tahrire dayanan tarhta yıllık vergilerin gösterildiği , vergi dairesince mahalle ve köy itibariyle doldurulan cetvel .

TEKERRÜR : Kaçakçılık , ağır kusur , kusur veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası da kesinleşen bir kimsenin aynı neviden bir fiili cezanın kesinleştiği tarihi takibeden yılın başından başlamak üzere kaçakçılık , ağır kusur ve kusurda beş , usuksüzlükte iki yıl zarfında tekrar işlemesi halinde cezasının kaçakçılıkta yarısı , ağır kusur ve kusurda üçte biri , usulsüzlükte dörtte biri nispetinde arttırılması .

TERS REPO : Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdü ile alımı .

TEŞVİK : Bir mükellefi veya vergi sorumlusunu kaçakçılık yapmaya azmettirenlere , işlenen fiiller için mükellefe veya sorumluya uygulanacak cezanın aynen uygulanması .

TİCARİ KAZANÇ : Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar .

TOPLAM VERGİ YÜKÜ : Bir ekonomide toplanan bütün vergilerin ekonomi üzerinde hasıl ettiği yük .

TOPLU MUAMELE VERGİLERİ : Üretim ve el değiştirme zincirinin yalnız bir halkasından alınan gider vergileri .

TOPTAN SATIŞ VERGİSİ : Malların toptan ticaret aşamasından perakende ticaret aşamasına geçişi sırasında toptan satış fiyatı üzerinden alınan gider vergisi .

-U-
USULSÜZLÜK : Vergi kanunlarının şekle ve usule müteallik hükümlerine riayet edilmemesi .

UZLAŞMA : İkmalen , resen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara ilişkin vergi cezalarının tahakkuk edecek miktarları konusunda idare ile mükellefler veya cezaya muhatap olanların uzlaşması .
-Ü-
ÜCRET BORDROSU : İşverenlerşn , her ay ödedikleri ücretler için tutmaya mecbur oldukları çizelge .

ÜCRET İSTİSNASI : Yabancı elçilik ve konsoloslukların GVK nun 15.maddesine (diplomat muaflığı ) girmeyen memur ve hizmetlerinin yalnız bu işlerinden dolayı aldıkları ücretlerin karşılıklı olmak şartıyle gelir vergisinden istisna edilmesi .
-V-
VAKIFLARDA KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ : Kurulduktan sonra Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar (Bu muaflık , vakıfların iktisadi işletmelerini kapsamaz) ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlar kurumlar vergisinden muftır .

VASITASIZ VERGİLER :
1-Tahmini önceden mümkün olan bir matrah üzerinden alınan vergiler ,
2-Vergi yüklenicisi ile vergi ödeyicisi aynı olan vergiler ,
3-Mevzular veya mükellefiyet doğurucu olayları , vergi verme kabiliyetinin devamlı veya vasıtasız bir ifadesi olan vergiler .

VERASET :”Miras , vasiyet ve miras mukavelesi gibi ölüme bağlı tasarruflar “.

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ : Veraset yoluyla veya ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikal eden malları konusunda alan servet vergisi .

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN MÜKELLEFİ : Veraset ve intikal vergisinin ödenmesinden sonra bir malın vergi verenden başka bir şahsa ait olduğu mahkeme kararıyla sabit olur ve ilamın katileşmesinden sonra bir sene içinde müracat edilirse fazla alınan vergi verene iade ve hakiki mükelleften tahsil olunur .

VERGİ ADALETİ : Belli bir toplumda , belli bir anda , toplam vergi yükünün toplum üyeleri arasında adil olduğu varsayılan bir biçimde bölüştürülmesi .

VERGİ CEZALARI : Vergi Kanunları hükümlerine aykırı haraket edenlerin cezalandırıldığı ,Vergi Usul
Kanununda yazılı kaçakçılık , ağır kusur ,kusur ve usulsüzlük cezaları .

VERGİ CEZALARINDA YAPILAN HATALARIN DÜZELTİLMESİ : Vergi cezalarında yapılan hatalar ,VUK da vergi hataları için belli edilen usul ve şartlara göre düzeltilir .

VERGİ CEZALARININ ÖDENME ZAMANI : Vergi cezaları ;
1-Cezaya karşı vergi mahkemesinde dava açılmamışsa dava açma süresinin bittiği tarihten ;
2-Cezaya karşı dava açılmışsa , vergi mahkemesi kararı üzerine vergi dairesince düzenlenecek ihbarnamenin ilgiliye tebliğ tarihinden ;Başlayarak bir ay içinde ödenir .(VUK md 368)

VERGİ HATASI : Vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istanmesi veya alınması.(VUK.Md.116).

VERGİ HATALARININ MEYDANA ÇIKARILMASI : Vergi hataları şu yollarla meydana çıkarılabilir ;
1-İlgili memurun hatayı bulması veya görmesi ile ,
2-Üst memurların yaptıkları incelemeler neticesinde hatanın görülmesi ile ,
3-Hatanın teftiş sırasında meydana çıkarılması ile ,
4-Hatanın vergi incelemesi sırasında meydana çıkarılması ile ,
5-Mükellefin müracatı ile (VUK md.119)

VERGİ KAÇIRMA : Vergi hukukuyla ilgili kurallara bilinçli ve kasıtlı olarak uyulmaması .Vergi yükümlülüğünü azaltmaya yönelik gayri yasal yöntemlere başvurulması .

VERGİ ZİYAI : Mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesi .

VERGİLENDİRME HATALARI : Mükellefin şahsında , mükellefiyette , mevzuda , vergilendirme veya muafiyet döneminde hata olarak ortaya çıkan yanlışlıklar .

VERGİNİN MÜKERRER OLMASI : Aynı vergi kanunun uygulanmasında belli bir vergilendirme dönemi için aynı matrah üzerinden bir defadan fazla vergi istenmesi veya alınması .

VERGİNİN YANSIMASI (İNİKASI) : Bir mükellefin ödemiş olduğu bir vergiyi bazı ekonomik yollardan faydalanarak ,başkalarına kısmen veya tamamen devretmesi .
-Y-
YARGI HARÇLARININ MÜKELLEFİ : Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir

çok teşekkür ederim...

elinize sağlık,güzel çalışma

ben teşekkürederim sizlere:)