Sponsorlu Bağlantılar


Açıköğretim Temel Bilgi Teknolojileri 2 Ders Notları / Ders Kitabı


ÜNİTE 1

BİLGİSAYAR TÜRLERİ

Sunucu bilgisayarlar, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, tabletler ve avuç içi bilgisayarlar olmak üzere gruplanır. Bu bölümde bu bilgisayar türlerine ait bazı temel ayrıntılara yer verilecektir.

Sunucu Bilgisayarlar

Sunucu bilgisayarları normal bilgisayarlardan ayıran en önemli iki özellik donanım ve yazılımlarıdır. Büyük miktarda veri işleyen ve aktaran bilgisayarlardır.güçlü bir donanıma sahiptirler Küçük çaplı işler için herhangi bir dizüstü ya da masaüstü bilgisayarda sunucu olarak kullanılabilir.
Sunucu bilgisayardan bilgi alışverişi yapan bilgisayarlar “istemci” olarak adlandırılır. Çoğunlukla kişisel bilgisayarların aksine bir soğutucu ve güç kaynağı bulunan bir odada muhafaza edilirler ve bu bilgisayarlara fiziksel erişimler kısıtlanmıştır.

Sunucularda kullanılan yazılımlar da kişisel bilgisayarlardan farklıdır. Temel giriş-çıkış işlemleri normal bir bilgisayarla aynıyken sunucu amaçlı işletim sistemleri daha büyük kapasiteli donanımları çalıştıracak şekilde tasarlanır.İnternet üzerinden alışveriş yapılan sitelere ait veri tabanları, bankacılık ya da e-posta hizmeti veren Gmail, Yahoo gibi servisler veri tabanı sunucu programlarına ihtiyaç duyarlar. Yine Web sunucuları da sadece belirli bir internet sitesine ait (bazen birden fazla da olabilir) dosya ve verilerin saklanması ve istemcilere ulaştırılması hizmetini verirler.


Masaüstü Bilgisayarlar

Ekran, kasa ve diğer çevre birimlerden oluşan masaüstü bilgisayarların geçmişi 30 yıldan fazla bir süreyi kapsar. Masaüstü bilgisayarlar ilk zamanlarda büyük tüplü ekranlarla kullanılırken şimdi çoğunlukla büyük düz ekranlara (LCD) geçilmiştir.kullanıcılardan hâlâ büyük talep görmektedir. Bunun en önemli nedeni, öncelikle fiyat olarak benzer donanımlı dizüstü bilgisayarlardan daha uygun olması, parça değişiminin kolayca yapılabilmesi, kullanıcıların kendi tercihlerine göre parçaları birleştirilebilmesi ve bu şekilde kapasitesinin ihtiyaca göre arttırılıp daha uzun süre kullanılabilmesidir.

Ayrıca, oyun oynamak ya da 3 boyutlu tasarım yapmak gibi yoğun işlemci kullanımı gerektiren programları kullanan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak bakımından da masaüstü bilgisayarlar tercih edilmektedir. Çünkü bu tür kullanımlarda bilgisayarlar çok ısınır ve iyi bir soğutma sistemine ihtiyaçduyarlar. Masaüstü bilgisayarlar dizüstü bilgisayarlara göre çok daha iyi bir soğutma sistemine sahiptirler.


Dizüstü Bilgisayarlar (Laptop, Notebook)

Örneğin, günümüzde dizüstü bilgisayarlarda disket sürücüler hemen hemen hiç kullanılmamaktadır.Bu donanım eksiklikleri hem dizüstü bilgisayarların boyutlarının küçük olmasından hem de farklı veri aktarma araçları kullanılmasından dolayıdır. Bugün her dizüstü bilgisayarda kablosuz ağ ve bluetooth bağlantı araçları mevcuttur

Netbooklar

Sık seyahat eden kullanıcılar tarafından tercih edilmektedir. Dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarla aynı işletim sistemlerini kullanabilen netbookların en önemli özellikleri ekran boyutlarının 7 ile 11 inç arasında küçük boyutlu olması, anakartla bütünleşik ve düşük düzeyde enerji harcayan atom işlemcilere sahip olması ve ekran boyutu nedeniyle pil ömrünün normal dizüstü bilgisayara göre uzun olmasıdır. CD/DVD sürücüleri de bulunmamaktadır. Genellikle internet’e girmek, ofis programlarını kullanmak ve sunum yapmak için idealdirler

Tablet Bilgisayarlar

Haricî bir klavye olmadığından tabletlerde sadece bir ekran bulunur. Dokunmatik ekranlı cep telefonları da bir tür tablet bilgisayar olarak tanımlanabilir. Tablet bilgisarlarda masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemleri kullanılmaz. Cep telefonlarının kullandığı Android gibi işletim sistemleri kullanılabilir. Öncelikle video izlemek, müzik dinlemek, oyun oynamak, e-kitap okumak ve internet’i kullanmak isteyen kişiler tarafından tercih edilir. Tabletler dizüstü bilgisayarlara göre çok daha az kapasiteli ve yavaştırlar. Tablet bilgisayarlarda, netbooklardaki gibi CD/DVD sürücüde bulunmaz.

Akıllı Telefonlar

Hareket hâlinde bilgisayar kullanmak avuç içi bilgisayarlar piyasaya sürülmüştür. Türkçe “kişisel dijital asistan” anlamına gelen PDA olarak da bilinen bu cihazlar, randevu oluşturmak, telefon ve e-posta adreslerini tutmak, basit oyunları oynamak gibi kişisel işlemler için kullanılıyordu .Akıllı cep telefonları avuç içi bilgisayarların yaptığı tüm işlemleri yapabildiğinden avuç içi bilgisayarlara olan talep azalmıştır. Akıllı telefonlar iletişime görsellik katarken aynı zamanda kullanıcıların 3G internet’e bağlanmalarını, video izlemelerini, oyun oynamalarını sağlar.

BiLGiSAYARI OLUŞTURAN TEMEL DONANIM PARÇALARI


Anakart

Bilgisayarın tüm donanımları anakart üzerinden birbiri ile iletişim sağlar. Anakartlar hem bu donanımları üzerinde barındırır hem de aralarında bir köprü görevi görür. İşlemci yuvası, RAM bellek takılması için DRAM yuvası, ses, ekran, video kartları için PCI slotları anakart üzerindedir ve bu donanımlar doğrudan anakarta takılırlar. Anakarta güç kaynağından gelen elektrik akımı buradan adı geçen donanımlara ulaşır.

Bunun dışında, anakarta takılı olmayıp veri kablosu ile anakarta bağlantısı olan sabit disk ve CD/DVD-ROM gibi donanımlar vardır. Bu depolama aygıtlarının veri kabloları IDE bağlantı yuvasına takılırlar. Bunlar elektrik akımını doğrudan güç kaynağından alırlar.Kasanın önünde yanan ışıklar, açma-kapama, yeniden başlatma düğmeleri ve USB girişleri kablolar sayesinde anakarta bağlıdır, ayrıca anakartın üzerinde USB girişleri de mevcuttur.

Anakartlar, üzerinde BIOS ve BIOS pili denilen bileşenleri barındırır.BIOS bilgisayarın sabit hafızasıdır.Pil ile bu hafızadaki varsayılan ayarlar ve saat bilgisi sürekli güncel tutulur. Bu hafızada bilgisayar ilk açıldığında ne yapılacağı bilgisi bulunur. Açılışın hangi donanım üzerinden yapılacağı buradan yapılır. Açma düğmesine bastığımızda işlemci anakartın sağladığı BIOS sistemi ile çalışmaya başlar. Bilgisayarda bundan önce çalışan bir sistem yoktur.Daha sonra BIOS’taki bilgiye göre açılışa devam edilir.


İşlemci

İşlemciler, anakart üzerinde sürekli olarak donanımlardan veri sinyali alan ve veren bir konumdadır. Verileri bu donanımlardan alıp işledikten sonra yazmak için sabit diske, ses bilgisi olarak ses kartına, görüntü olarak ekran kartına verileri gönderir.İşlemcinin temel ögeleri çekirdek, kontrol birimi, veri yolları ve ön bellektir.Ön bellek işlemcinin kendine ait RAM belleği olarak düşünülebilir. İşlenmiş bir veri tekrar RAM belleğe gönderilse de bu verilere işlemci daha sonra yine ihtiyaç duyabilir, bu sırada veriyi tekrar RAM’dan almak zaman gerektirdiğinden bunun yerine bu veriler işlemcinin ön belleğinde saklanır. Çekirdek, aritmetik işlem birimi (ALU), kaydediciler ve sayaçları kapsar.

Burada temel matematiksel işlemlerden türemiş binlerce işlem ve komut işlenmektedir. Çekirdek hızı, işlemcinin hızını belirleyen en önemli etkendir. Kontrol birimi komutların çözümlendiği kısımdır. Veri yolları hem işlemcinin içinde hem de işlemci ile anakarttaki diğer birimler arasındaki iletişimi sağlayan iletken yolları ifade eder. İşlemcide veri yolu 32 bit, 64 bit veya 128 bit gibi birimlerle ifade edilir


RAM Bellek

RAM bellek, verilerin bilgisayar açık olduğu ve ihtiyaç duyulduğu sürece tutulduğu bellek birimidir Dosyalar kapandığında sabit diske kaydedilir ve çalışacak diğer dosyalara yer açmak için RAM bellekten silinirler. RAM belleğin kapasitesi bayt cinsinden ifade edilir.

ROM Bellek

ROM bellek ise kullanıcı tarafından da değiştirilemeyen ve üzerinden veri silinemeyen bir bellek türüdür. Bu bellek bilgisayarın ilk açılışında gerekli olan bilgileri üzerinde barındırır. Bilgisayar ilk açılırken ROM’un görevi bütün komutları kontrol etmek, CMOS sayesinde BIOS’u açmak, BIOS komutlarını yerine getirmek ve son olarak işletim sistemini açmayı sağlayan komutları yerine getirmektir. Kullanıcılar hiçbir şekilde ROM belleğin içeriğini değiştiremez.

Sabit Disk

Verilerin kalıcı olarak saklandığı birime sabit disk (harddisk) denir. İşletim sistemi ve bilgisayarda kullanılan programlar sabit disk üzerinde kuruludur. Sabit diskler manyetik yüzeylerden oluşur ve veriler bu ince yüzeylerin üzerine elektronik olarak yazılır. Yüzey sayısı arttıkça sabit disk kapasitesi de artar. Disklerin asıl malzemesi
manyetik özelliği olmayan cam veya alüminyum gibi malzemelerken yüzeyi manyetik özellikli malzeme ile kaplanr. Sabit disk üzerine yazma mıknatıslanma yoluyla olur.

Diskler ortalarında geçen bir mille birbirlerine bağlıdırlar, bu mil tüm diskleri aynı anda aynı hızda döndürür. Disklerin yüzeyine çok yakın konumda okuma/ yazma kafaları bulur ve bu kafalar disklerin yarıçapları boyunca sürekli hareket eder. Disklerin dönüşü ve okuma/yazma kafalarının hızı birleştiğinde sabit diske bilgi yazma ve okuma hızı oldukça arar Her diskin üzerinde sektörler bulunur. FAT ya da NTFS sayesinde bir bilginin sabit diskin neresinde yazılı olduğu bulunur. Sabit diskte tüm okuma/yazma kafaları aynı şekilde hareket eder. Bu karşılıklı izlerin hepsine silindir denir. Sabit diskler veriyi IDE ya da SATA standardına göre anakarta gönderir

Sabit disk seçilirken dikkat edilmesi gereken iki unsur kapasitesi ve devir sayısıdır. Devir sayısı ise dakika başına dönüş hızını belirtir örneğin, 7200 RPM (rotation per minute)’lik bir sabit disk 1 dakikada 7200 dönüş yapar.


Ekran Kartı

Ekran kartları programların işlemciden gelen görüntü verilerini işleyerek ekrana gönderen donanımlardır. Ekran kartlarının kendilerine özgü anakartları bulunur, bu kart bilgisayarın anakartından veri ve enerji girişini sağlar ayrıca üzerinde ekran kartına bağlantı sağlamak için yuvalar bulunur.Ekran kartları kendine özgü bir işlemci ile geçici bir belleğe sahiptir.İşlemci grafiklerle ilgili tüm hesaplamaları ve işlemleri gerçekleştirir, böylece
bilgisayarın işlemcisine herhangi bir yük getirilmemiş olur.

Kartın geçici belleği ise görüntülerle ilgili bilgileri geçici olarak depolar. İşlemci ile bellek arasında bir kerede aktarılan bilgi miktarı ekran kartının hızını belirler.Ekran kartları 3 boyutlu program ve oyun oynayan kullanıcılar için çok önemlidir.Oyun oynayan kullanıcılar genellikle 256 megabayt ve daha üzeri ekran kartlarını tercih ederler. Ekran kartlarında görüntüleri dijitalden analog formata çeviren ve buradan ekrana gönderen bir çevirici bulunur. Bu görüntülerin dönüştürülme ve aktarılma hızı, ekranın tazelenme hızını belirler. Örneğin, ekran tazeleme hızı 60 hertz olduğunda bu ekranın saniyede 60 kez yenilendiği anlamına gelir.


Çözünürlük belirli bir ekranda görülebilecek piksel sayısını ifade eder. Piksel arttıkça görüntü kalitesi de artar. Ekran kartının farklı çıkışları bulunur. Bunlar CRT ekranlar ve projektörler için VGA çıkış, dijital cihazlar ve LCD ekranlar için DVI-OUT ve yeni nesil televizyon, video , DVD gibi cihazların bağlanması için HDMI çıkışdır.


Diğer İç Donanım Kartları

Bilgisayarlarda anakart üzerindeki slot ve yuvalar izin verdiği müddetçe birçok ek kart bağlanabilir. Örneğin ses kartı, fax/modem, ethernet kartı ve TV kartı gibi.Ses kartları dışardan aldığı analog sesleri dijital hâle getiren (örneğin mikrofondan ses kaydı gibi) ve dijital ortamdaki sesi analoga (ses dosyasının hoparlörden duyulur hâle gelmesi gibi) çeviren birimdir. Ses kartında genellikle iki giriş ve üç çıkış yuvası mevcuttur (ses kartının anakarttan ayrı olmadığı durumlarda anakart üzerinde sadece 3 yuva bulunmaktadır). Yeşil renkli yuva bilgisayardaki sesin hoparlöre aktarılmasını, kırmızı yuva mikrofondaki sesin bilgisayara aktarılmasını, mavi yuva mp3 çalar ya da kasetçalar gibi cihazlardan doğrudan bilgisayara ses aktarılmasını sağlar.

Bilgisayara birkaç tane hoparlör bağlanmak suretiyle 3 boyutlu bir ses sistemi kurulmak istendiğinde ise sarı uca ön, siyah uca ise arka hoparlör bağlanır. Ses kartlarında en önemli özellik frekans değeridir. Frekans bir sinyalin bir saniyede yaptığı titreşim sayısını ifade eder. Özellikle ses kayıt işleminde frekans aralığı ne kadar geniş olursa ses o kadar kaliteli olarak kaydedilebilir. Çünkü böylelikle gerçek ses kaynaklarının sesine daha yakın frekansları bulmak kolaylaşır. Ses kartının kalitesini artıran diğer bir unsur da örnekleme bit sayısıdır.

Örnekleme bilgisayarda analog sinyalin dijital sinyale dönüştürülmesine verilen addır ve örnekleme bit sayısı arttıkça ses kaydının kalitesi artar. Fax/modem ve ethernet kartları internet’e bağlanmak için gereken veri akışını gerçekleştirir. Fax/modem kartları evde internet bağlantısı için kullanılır. Modemler telefon hattına bağlanırlar ve bu hattan gelen analog sinyalleri dijital verilere ve bilgisayardaki dijital verileri telefon hatlarından gönderilmek üzere analog sinyallere çevirirler.

Ethernet kartı bilgisayarın bir bilgisayar ağına hızlı bir şekilde bağlanmasını sağlar. Ethernet kartının görevi paketler hâlinde gelen sinyalleri çözümlemek ve gönderilmek üzere olan sinyalleri ağ üzerinden gönderilebilecek paketlere dönüştürmektir. Birçok yerde ağa bağlanan bir bilgisayar aynı zamanda internet’e de bağlanmaktadır.
Ethernet kartı kendine özgü RJ-45 denilen bir kablo ile ağa bağlantı sağlamaktadır. Ağ üzerinden bilgi alışverişindeher ethernet kartı için farklı olan MAC adresi denilen bir adres kullanılır.

TV kartları bilgisayardan normal televizyon kanallarını izlemeyi sağlar. TV kartınınüzerinde radyo ve TV için anten girişleri, ses kartı bağlantı yuvası ve uzaktan kumanda için alıcının takılacağı yuva mevcuttur


not: Bilgisayarın anakartına herhangi bir kart takılmak istendiğinde anakarta giden enerji kesilmeli, kullanıcı kendisini statik elektrikten arındırmalı ve anakart ile takılacak kartın üzerinde statik elektrik olup olmadığından emin olunmalıdır. Aksi takdirde takılacak kartın ve anakartın zarar görmesi durumu söz konusudur.


Güç Kaynağı

Güç kaynağı bilgisayardaki tüm donanımlara doğrudan ya da anakart üzerinden
enerji sağlar. Bu cihaz şehir şebekesinden gelen elektriği doğrusal akıma çevirir ve uygun voltaj ile donanımlara ulaştırır. Bilgisayarda bulunan iç ve dış donanımın sayısına göre güç kaynağı seçilmelidir.

GİRİŞ BİRİMLERİ

Klavye
Klavye, üzerinde harfleri, sayıları, işaretleri, özel fonksiyon ve imleç kontrol tuşlarını barındıran bir aygıttır. Harf dizilimleri farklı olan ve ismini bu dizilime başladığı harften alan Q klavye ve F klavye olarak adlandırdığımız iki tip klavye mevcuttur. F klavye daktilo ile aynı harf dizilimine sahiptir ve Türkçe kelime yapısına en uygun klavye türüdür. F klavyenin Türkçe dilinin yapısına en uygun klavye olmasının ana sebebi Türkçede sık kullanılan harflerin rahat kullanabileceğimiz parmakların altında olmasındadır

Fare (Mouse)

Fare, ekranda beliren imleci üzerinde bulunan algılayıcıları sayesinde kontrol etmeye yarayan bir araçtır. Farenin üzerindeki tuşlar yardımı ile kullanıcı işaretleme,seçme, sürükleme ve çalıştırma işlemlerini gerçekleştirebilir. Farenin mekanik ve optik türleri kullanılmaktadır. Mekanik fare düz ve pürüzsüz bir kullanım alanına ihtiyaç duyarken optik modelleri genellikle her türlü ortamda daha rahat kullanım imkânı sunmaktadır. Fare, bilgisayara kablolu veya kablosuz olarak (kızılötesi, bluetooth, radyo dalgaları aracılığı ile) bağlanabilmektedir

Mikrofon

Mikrofon, ses dalgalarını elektrik sinyallerine çevirerek sesin sayısal ortama aktarılmasını sağlayan bir aygıttır. Bu aygıt aracılığı ile bilgisayar ortamında ses kaydı yapılabilir. Mikrofon, uygun yazılımlar ve internet aracılığı ile sesli görüşme yapmak için yaygın olarak kullanılmaktadır.

İnternet Kamerası (WebCam)

İnternet üzerinden görüntünün çeşitli programlar aracılığıyla genellikle gerçek zamanlı olarak, paylaşılmasını sağlayan sayısal kameradır. Bu kameralar günümüzde dizüstü bilgisayarların ekranlarına yerleşik olarak gelmektedir. Haricî olarak da bulunan bu cihaz, bilgisayara USB portundan bağlanır. Gerekli yazılımlar aracılığı ile internet ortamında görüntülü konuşma yapabilmek için kullanılır. Kullanıcının ya da istenilen her şeyin görüntüsünü eş zamanlı olarak karşı bilgisayara aktarmak için görüntü yakalama görevini üstlenmektedir

Oyun Çubuğu (Joystick)

Joystick, bilgisayar oyunlarında kontrolü sağlamak için kullanılan bir aygıttır. Bu aygıt ile oyunu yönlendirmenin yanı sıra, üzerine yerleştirilmiş özel tuşlara bilgisayar oyunu içinde ihtiyaç duyulabilecek özel kontroller atanabilmektedir. Kablolu ve kablosuz türleri mevcuttur. Oyun kontrol teknolojisindeki hızlı gelişmeler,yakın zamanda joysticklerin yerini beden hareketlerini algılayabilen özel aygıtların alacağı sinyalini vermektedir.

Barkod Okuyucu
Barkod okuyucular, siyah ve beyaz çizgileri algılayıp onları elektronik ortamda sayısal verilere dönüştürebilen aygıtlardır. Günümüzde, ticari olarak satılan her ürünün kendisine özgü tanımlanmış eşsiz bir kodu vardır. Bu kod siyah ve beyaz çizgiler ile barkod okuyucuların algılayabileceği şekilde ürün etiketine yazılır. Barkod okuyucular sayesinde ürünlerin sisteme tanıtılması çok daha hızlı, seri ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmiş olur. Bilgisayara birçok porttan bağlanabilen veya kablosuz iletişim kurabilen türleri mevcuttur.


Grafik Tablet

El ile yapabildiğimiz çizimlerin eş zamanlı olarak sayısal ortama geçmesini sağlayan özel bir çizim tableti ve bu ortama duyarlı bir kalem ile çalıflan bir sistemdir. Basınç duyarlı kalemi sayesinde çizgi kalınlığı kontrolü sağlanabilmektedir. Bu tabletler özel grafik programları tarafındanda desteklenirler. Televizyon ekranlarında ya da bilgisayar oyunlarında gördüğümüz karakterler genellikle bu cihazlar ile resim yeteneği olan kişiler tarafından çizilerek sayısal ortama aktarılırlar. Sayısal ortama aktarılan bu çizimlere daha sonra animasyon programları yardımıyla hareket ve renklilik katılır.

Tarayıcı (Scanner)

Tarayıcı, düz bir yüzeye basılmış görseli veya yazıyı elektronik ortama aktarmaya yarayan bir araçtır. Işığa duyarlı sensörleri yardımı ile içine yerleştirilen belgenin her noktasını tarayarak sayısal hâle dönüştürür ve bu sayede belge bilgisayar ortamında görüntülenebilir, kaydedilebilir. Tarayıcılar kullanılırken bilinmesi gereken en önemli nokta çözünürlük ayarıdır. Bu ayar yüksek değerlere getirilerek bilgisayar ortamında görüntü kalitesi daha iyi olur. Çözünürlüğü artırılması ile dosya boyutu artar

ÇIKIŞ BİRİMLERİ

Ekran
Ekran, bilgisayar taraf›ndan gerçeklefltirilen ifllemlerin takibi ve kontrolü için, ekran kartı yardımı ile üretilen elektronik görüntü sinyallerini çıplak gözle görülebilecek hâle çeviren bir aygıttır. CRT, LCD olmak üzere farklı türleri mevcuttur. Günümüzde, CRT ekranlar kullanımdan kalkmış yerini LCD ekranlara bırakmıştır. Ekranların boyutu köşegen ölçümü ile hesaplanmakta ve genellikle inç ölçü birimi ile verilmektedir (15inç, 17 inç gibi). Bir inç yaklaşık 2.54 cm’dir. Yani 17 inçlik bir ekranın köşegen uzunluğu yaklaşık 43 cm’dir. Masaüstü bilgisayarlarda genellikle 17 inçtir. Ayrıntının önemli olduğu grafik tasarımı, plan, proje çizimi gibi işlerde daha büyük ekran tercih edilmelidir.

Yazıcı (Printer)

Yazıcı, bilgisayara paralel veya USB çıkışından bağlanan ve bilgisayar tarafından gönderilen elektronik verileri bir kağıt üzerine toner ya da kartuş yardımı ile yazabilen bir aygıttır. Nokta vuruşlu, mürekkep püskürtmeli ve lazer başta olmak üzere çeşitli yazıcı türleri mevcuttur. Bireysel kullanıcılar için yazıcının çıktı kalitesi ve dakikada bastığı sayfa sayısı dikkat edilmesi gereken önemli faktörlerdir. Diğer bir husus da kullandığı mürekkep miktarı ve mürekkep fiyatıdır.

Hoparlör

Hoparlör, bilgisayar üzerindeki ses kartı çıkışına bağlanan ve elektrik akımındaki değişimleri ses dalgalarına çevirebilen bir aygıttır. USB çıkışından bağlanan modelleri de mevcuttur. Temel olarak üzerinde açma-kapama düğmesi ve ses ayar düğmesi yer alır.

DEPOLAMA BİRİMLERİ

Taşınabilir Diskler
Veri depolamak ve bu veriyi beraberinde taşıyabilmek için geliştirilmiş donanımlara taşınabilir diskler denir. Genel olarak durağan sürücüler (Solid-State Drives - SSD) ve Haricî Sabit Disk sürücüleri (Hard Disk Drives - HDD) olmak üzere iki çeşit haricî disk bulunur. Bu diskler bilgisayara USB, FireWire, e SATA gibi portlardan bağlanarak veri alışverişini sağlarlar.

Durağan Sürücüler (Solid State Drivers- SSD)

Durağan sürücüler SSD’ler HDD’lere göre veri aktarımında çok daha hızlı olsa da fiyatları aynı kapasitedeki haricî sabit disk sürücülere göre 2-3 kat daha yüksektir. SSD’ler içerisinde hareket eden parçası bulunmayan, tamamen elektronik bir sistemden oluşan aygıtlardır. HDD’ler ise içerisinde hareket eden okuma/yazma kafası ve dönen diskleri olan mekanik bir aksama sahiptir. Flash bellek (Flash Memory ya da Memory Stick) taşınabilir depolama birimleri, aslında bir SSD depolama birimidir. Boyutlarının küçüktür ve hızlı veri aktarılabilir. piyasada genellikle 4, 8, 16 ve 32 GB kapasitelerinde USB bellekler bulmak mümkündür

Haricî Sabit Diskler (Hard Disk Drivers - HDD)

Taşınabilir disk de denilen boyutları ve kapasiteleri USB belleklere göre çok daha büyük olan içlerine sabit disklerin yerleştirildiği haricî sabit diskler günümüzde yoğunlukla kullanılır. Haricî diskler USB belleklerden boyut ve ağırlık olarak daha büyüktür. Piyasada genellikle 250, 500 GB, ya da 1, 2 TB kapasitelerinde haricî sabit diskler bulmak mümkündür. haricî diskler 2,5 ve 3,5 inç olarak iki boyutta piyasada bulunur.

CD-DVD

Optik teknoloji ile okunabilen ve yazma yapabilen sürücülerdir. CD maksimum 650-700 Mb veri depolama kapasitesine sahiptir. DVD ROM’lar, CD ROM ların daha gelişmişi sayılır ve kapasiteleri CD’nin 6-7 kat fazlası olabilir. Bir DVD için en çok kullanılan kapasite ölçüsü 4.7 GB’dır. CD ve DVD ROM’lara veriler bir kere yazılabilirken CD-RW ve DVD-RW üzerine birden fazla kez veri yazılabilmektedir. Ayrıca CD-ROM’da DVD’ler çalıştırılamazken DVD-ROM’da CD’ler çalıştırılabilir.

SIK KARŞILAŞILAN DONANIM HATALARI VE ÇÖZÜMLEME

Sorunların çözümünde bilgisayar donanımını iyi tanımak ilk adımdır.Çok daha karmaşık ve teknik sorunlarla karşılaşıldığında bunları çözmek için uğraşmak yerine bir uzman desteği alınması gerekmektedir.

Bilgisayarlar ile ilgili Genel Sorunlar ve Çözümleri

Bilgisayarlar pek çok teknolojik parçanın bir araya gelmesi ile çalışır. Bu parçaların sağlıklı çalışması için öncelikle uygun ortam koşullarında bulunmaları gerekir.Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar elektrik akımı ile çalıştığından ortama ısı yayarlar.İşlemci ve diğer parçaların soğutulması için bilgisayarın içindeki fan sürekli olarak hava akışı sağlar.

Eğer bilgisayarınız durup dururken kapanıyorsa bunun nedeni çok fazla ısınması olabilir. Dizüstü bilgisayarda aşırı ısınmayı anlamak kolay masaüstü bilgisayarda zordur. Bilgisayarın vantilatörünün çalışıp çalışmadığı elle ve gözle kontrol edilmelidir. Tozlu ortamlarda hem vantilatör hem de bilgisayar parçaları tozla kaplanıp ısınmaya neden olabilir. Özellikle işlemcinin fanı kontrol edilmelidir, eğer fan bir şekilde toz ile tıkanmışsa hava üfleyen bazı özel cihazlarla temizlenmelidir. Dizüstü bilgisayarların soğutulması zor olduğu için kucağınızda kullanılmaması önerilir.

Bilgisayarlar kullandıktan sonra doğru şekilde kapatılmalıdır.Düzgün kapatmayan bir bilgisayarı daha sonra açmak istediğinizde sorun yaşayabilir hatta tüm bilgilerinizi kaybedebilirsiniz. En güvenli kapatma yöntemi Başlat tuşunu kullanarak Bilgisayarı Kapat (Shutdown) seçeneğini kullanmaktır

Çok nadiren de olsa bazen bilgisayarınz donabilir. Böyle durumlarda öncelikle 5-6 dakika beklenmeli, durumda bir değişiklik yoksa Esc (Escape), Ctrl-C ya da Windows tuşlarına basıp bir tepki alınıp alınmadığı gözlemlenmelidir. Bunlardan bir sonuç alınmazsa Ctrl-Alt-Delete tuşlarına aynı anda basılıp bilgisayarın Görev Yöneticisi açılmaya çalışılır. Görev yöneticisinde o anda bilgisayarın belleğinin ne kadar miktarının kullanıldığı, çalışan ve cevap vermeyen durumdaki programlar görülebilir. Burada kilitlenmiş program sonlandırıldığında bilgisayar çalışır hâle getirilir. Eğer görev yöneticisi de başlatılamıyorsa ve bilgisayar cevap vermiyorsa yapılacak son işlem bilgisayarı tamamen kapatıp açmaktır. Bilgisayar tekrar açıldığında doğru şekilde kapatılmadığına dair bir uyarı mesajı verir. Sistemin normal şekilde açılması seçeneği seçilerek sistem başlatılır. Bilgisayarın değişik parçalarında oluşan sorunların çözümü için her zaman Denetim Masası kullanılır


Kablolu Ağa Bağlanma ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Zaman zaman kablolu bağlantıda sorunlar yaşanabilir. Bu sorunların en başta geleni, ağ bağlantı kablosunun bilgisayara girdiği yerden gevşeyerek çıkması ya da kablonun zarar görmesidir. Normalde internet’e sorunsuz bağlandığınız bilgisayarınız eğer birden bire çalışmamaya başlamışsa bunun nedeni kablo sorunu olabilir. Bilgisayarınızın arkasında yer alan ağ bağlantı noktasını kontrol edip, ışıkların rengi kontrol edilmelidir. Kırmızı
renkli ışık bir sorun olduğunu, yanıp sönen yeşil ışık ana ünite ile bağlantının kurulu olduğunu gösterir. kabloyu çıkarıp takarak bir temassızlık olup olmadığı gözlenmelidir. Sorunun sebebi buysa kırmızı renkli ışık yeşil renge dönüşecektir.

Eğer hâlen bağlantı sorunu devam ediyorsa, Denetim Masası üzerinden “Ağ Bağlantıları” seçeneği seçilerek kablolu ağ bağlantısı kontrol edilmelidir. Ethernet kartının servis dışı olup olmadığı kontrol edilmelidir ,eğer servis dışı ise “Yerel Ağ bağlantısı” simgesinin üzerinde sağ tıklayıp “Etkinleştir” seçeneği seçilmelidir. Bunun dışında diğer bir sorun internet servis sağlayıcısından kaynaklanan bir problem olabilir. Bu durumda kullanıcının müdahale etme şansı yoktur.


Kablosuz Ağa Bağlanma ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Kablosuz ağ bağlantısını etkin hâle getirmek için dizüstü bilgisayarlarda bir düğme ya da tuş bulunmaktadır. Bir dizüstü bilgisayarın bağlantı sorunu yaşaması durumunda ilk kontrol edilmesi gereken nokta burası olmalıdır. Kablosuz ağ bağlantısındaki sorun kullanıcının birtakım prosedürleri yanlış uyguluyor olmasından da kaynaklanabilir. Örneğin, normal ağ bağlantısında olduğu gibi kablosuz bağlantının servis dışı bırakılması, kablosuz bağlantı şifresinin girilmemiş olması ya da yanlış girilmesi gibi. Ekranın sağ alt köşesinde yer alan kablosuz ağ çekim gücü göstergesi ile çekim gücünü kontrol etmek mümkündür

Klavye ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Genelde klavyeler çok sorun yaratan birimler değildir ancak nadiren de olsa sorun çıkartabilirler. Bilgisayara pek çok cihaz USB çıkışlarından bağlandığı için bu bir sorun yaratmış olabilir. En kolay test etme yöntemi klavyeyi bağlı olduğu USB çıkışından çıkartıp başka bir USB çıkışına bağlamaktır. Klavye USB girişine takıldığında Num Lock ya da Caps Lock ışıkları yanıyor ise klavyenin çalıştığı anlaşılır.

Klavyenin üzerine bir sıvı dökülmesi ya da kirlenmesi sonucu tuşların çalışmaz hâle gelmesi çok sık karşılaşılan bir problemdir. Bu durumda klavye ters çevrilerek kurulanmalı ve sıvının buharlaşmasının beklenmesi gerekmektedir. Tuşlar kenarlarından fazla zorlanmadan çıkartılıp sıvı ve toz temizliği de yapılabilir. Dizüstü bilgisayarlar bu sorunlara karşı daha fazla hassas olduğu için özellikle sıvılardan uzak tutulmalıdırlar.

Dizüstü bilgisayarlar›n küçük boyuttaki klavyeleri ile ilgili karşılaşılan bir sorun da “Num Lock” tuşuna yanlışlıkla basılması sonucu oluşmaktadır. Num Lock tuşuna yanlışlıkla basılması durumunda klavyenin sağ tarafında yer alan ş, ğ, ü gibi harflere basıldığında ekranda rakamlar görülür. Bu durum Num Lock tuşuna basılarak düzeltilebilir.

Klavye ile ilgili diğer bir sorun da klavye dilinin istenmeden değişmesidir. Normalde Türkçe klavye seçeneğinde çalışan klavye çeşitli nedenlerle başka bir dil seçeneğine değişmiş olabilir. Bu durumda klavyedeki bazı harfler doğru çıkmayacaktır. Klavyenin hangi dil için çalışmakta olduğu ekranın alt sağ bölümünde yer alan alandan kontrol edilebilir. “Denetim Masası” penceresinden de Klavye simgesi seçilip detaylı ayarlamalar yapılabilir.

Klavyeler bilgisayara kablo ile bağlı olabildiği gibi kablosuz olanları da vardır. Bilgisayara bağlanan bir alıcı verici cihazı ile klavye kabloya gerek duymadan kullanılabilir. En sık karşılaşılan sorun klavyenin güç ihtiyacını karşılayan pillerin tükenmesidir. Pil gücü azalmaya başladığında tuşlara basıldığında karakterler ekranda çıkmayabilir ya da klavyenin çalışması için bilgisayara çok yakın durması gerekir. Alıcı ve klavyenin birbirini görür vaziyette bulunmasınada dikkat edilmelidir.


Fare ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Fare de bilgisayar sistemine USB bağlantı noktasından bağlandığı için bir sorun gözlemlendiğinde söküp başka bir USB bağlantı noktasına bağlanarak test edilmesi sorunu çözmek için yapılacaklar arasındadır. Dizüstü bilgisayarlardaki dokunmatik farenin istenmeden sürekli olarak hareket ettirilmesi sıklıkla karşılaşılan bir problemdir. Kullanıcılar yazı yazarken birden imlecin sayfanın çok farklı bir yerine konumlandığını görebilirler. Kablosuz klavyede olduğu gibi kablosuz farede de pil ve alıcı ile arasında iletişim sorunu olabilir. Aynı şekilde, kablosuz farenin pili sık sık kontrol edilmeli ve alıcının konumunun uygun olduğundan emin olunmalıdır.

Ses ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Hoparlör ve mikrofon sistemi ile ilgili çeşitli sorunlarla karşılaşılabilmektedir. En önemli sorunlardan birisi bilgisayarda doğru yere bu cihazların takılmamasıdır. İlgili cihazların bilgisayardaki mikrofon ve hoparlör çıkışlarına doğru takıldığından emin olunmalıdır. Ses kartının kırmızı yuvasına mikrofon ve yeşil yuvasına hoparlör takılır. Sık karşılaşılan diğer bir sorun mikrofon ya da hoparlörün yazılımsal olarak kapatılmış olması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Haricî hoparlörlerin bazılarının pil ile veya elektriğe takılarak çalıştırılması gerekmektedir. Bu tür hoparlörlerde ses sorunu varsa elektrik fişinin takılı olduğundan veya pilin dolu olduğundan emin olunmalıdır.

Projektöre Bağlanma ile ilgili Sorunlar ve Çözümleri

Bilgisayar bir projektöre bağlandığında değişik nedenlerle ekran görüntüsü projektörden yansımayabilir. Projektörden yansıma ile ilgili olarak özellikle dizüstü bilgisayarlarda karşılaşılan en temel sorunun sebebi klavye üzerinde yer alan projektör seçeneğinin seçilmemiş olmasıdır. Klavyenin en üst satırında yer alan “Fonksiyon” tuşlarından birisi genellikle bu amaçla kullanılır. Bu tuşa birkaç kere basılarak haricî görüntü çıkışı uygun konuma getirilir. Windows 7 ile birlikte projektöre bağlan seçeneği sunulmuştur. Bu seçenekle projektör tuşunun yaptığı iş yapılabilmektedir Burada “Kopyala” seçeneği seçildiğinde hem ekranda hem projektörde aynı görüntü oluşur. Projektör kullanımı ile ilgili diğer bir sorun da perdeye yansıyan görüntüde bazı renklerde kayıpların olmasıdır. Bu sorun genellikle projektör kablosunun gevşek takılması ya da kablo ucundaki pinlerin eğilmesi/temassızlığı nedenlerinden oluşur. Kablo bilgisayara iyice sabitlenmeli ve pinler kontrol edilmelidir



Sınavlarda Hepinize Başarılar Diliyoruz..